PROJEKT USTAWY o ustanowieniu programu wieloletniego „Narodowy program zwalczania chorób nowotworowych”


PROJEKT



USTAWA
z dnia .............. 2005r.
o ustanowieniu programu wieloletniego
„Narodowy program zwalczania chorób nowotworowych”


Art. 1.

1. Ustanawia się program wieloletni „Narodowy program zwalczania chorób nowotworowych”, zwany dalej „Programem”.
2. Program jest programem wieloletnim w rozumieniu art. 80 ustawy z dnia 26 listopada 1998r. o finansach publicznych (Dz. U. z 2003r. Nr 15, poz. 148, z późn. zm.1)) i będzie realizowany w latach 2006 – 2015.

Art. 2.

Celem Programu jest:
1) zahamowanie wzrostu zachorowań na nowotwory;
2) osiągnięcie średnich europejskich wskaźników w zakresie wczesnego wykrywania nowotworów;
3) osiągnięcie średnich europejskich wskaźników skuteczności leczenia;
4) stworzenie warunków do wykorzystania w praktyce onkologicznej postępu wiedzy o przyczynach i mechanizmach rozwoju nowotworów złośliwych;
5) utworzenie systemu ciągłego monitorowania skuteczności zwalczania nowotworów w skali kraju i poszczególnych regionach kraju.

Art. 3.

W ramach Programu podejmuje się działania dotyczące w szczególności:
1) rozwoju profilaktyki pierwotnej nowotworów złośliwych, w tym zwłaszcza zależnych od palenia tytoniu i niewłaściwego żywienia;
2) wdrożenia populacyjnych programów wczesnego wykrywania, a w szczególności raka szyjki macicy, piersi, jelita grubego oraz wybranych nowotworów u dzieci;
30 zwiększenia dostępności do metod wczesnego rozpoznawania oraz wdrożenia procedur zapewnienia jakości diagnostyki i terapii nowotworów;
4) standaryzacji procedur leczenia napromienianiem;
5) uzupełnienia oraz wymiany wyeksploatowanych urządzeń do radioterapii i diagnostyki nowotworów;
6) upowszechnienia metod leczenia skojarzonego;
7) rozwoju i upowszechniania współczesnych metod rehabilitacji chorych, ograniczania odległych następstw leczenia oraz opieki paliatywnej w onkologii;
8) rozwoju i upowszechnienia nauczania onkologii w kształceniu przed i podyplomowym lekarzy, lekarzy dentystów, pielęgniarek, położnych i przedstawicieli innych zawodów medycznych;
9) poprawy działania systemu zbierania danych o stopniu zaawansowania nowotworów;
10) upowszechniania wiedzy w społeczeństwie na temat profilaktyki, wczesnego rozpoznawania i leczenia nowotworów.

Art. 4.

Program jest wykonywany przez ministra właściwego do spraw zdrowia, który:
1) koordynuje współpracę pomiędzy wszystkimi podmiotami realizującymi poszczególne działania wynikające z Programu;
2) dokonuje wyboru realizatorów działań wynikających z Programu;
3) kontroluje jakość świadczeń finansowanych w ramach Programu;
4) opracowuje projekt harmonogramu zadań wykonywanych w ramach Programu na kolejny rok budżetowy oraz kierunki realizacji Programu na następne dwa lata;
5) opracowuje roczne sprawozdania z realizacji Programu;
6) zapewnia obsługę administracyjną realizacji Programu.

Art. 5.

1. Minister właściwy do spraw zdrowia przedstawia Radzie Ministrów projekt harmonogramu zadań wykonywanych w ramach Programu na kolejny rok budżetowy oraz kierunki realizacji Programu na następne dwa lata, a także roczne sprawozdanie
z realizacji Programu.
2. Rada Ministrów przyjmuje, w drodze uchwały, harmonogram zadań wykonywanych w ramach Programu na kolejny rok budżetowy oraz kierunki realizacji Programu na następne dwa lata.

Art. 6.

1. Tworzy się Radę do Spraw Zwalczania Chorób Nowotworowych, zwaną dalej „Radą”, jako organ opiniodawczo-doradczy ministra właściwego do spraw zdrowia, w sprawach dotyczących Programu.
2. W skład Rady wchodzą:
1) przedstawiciel ministra właściwego do spraw zdrowia jako Przewodniczący;
2) przedstawiciel Narodowego Funduszu Zdrowia;
3) pięciu przedstawicieli nauki i praktyki w onkologii.

3. Członków Rady powołuje i odwołuje minister właściwy do spraw zdrowia.
4. Do zadań Rady należy:
1) proponowanie wysokości środków finansowych przeznaczonych na realizację Programu w kolejnych trzech latach;
2) coroczna analiza realizacji Programu;
3) opiniowanie projektu harmonogramu i sprawozdania, o których mowa w art. 4 pkt 5 i 6;
4) opracowanie zakresu działań niezbędnych do realizacji Programu;
5) opiniowanie projektów rozwiązań związanych z realizacją Programu;
6) opiniowanie działań podejmowanych przez realizatorów działań wynikających z Programu;
7) opiniowanie dokumentacji dotyczącej wymagań związanych z konkursami ofert.

5. Rada działa na podstawie uchwalonego przez siebie regulaminu pracy zatwierdzonego przez ministra właściwego do spraw zdrowia.
6. Członkom Rady przysługuje zwrot kosztów przejazdu i zakwaterowania oraz dieta na warunkach stosowanych przy podróżach służbowych pracowników zatrudnionych w państwowej lub samorządowej jednostce sfery budżetowej, określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 775 § 2 Kodeksu pracy.
7. Koszty funkcjonowania Rady są finansowane z budżetu państwa, z części której dysponentem jest minister właściwy do spraw zdrowia.

Art. 7.

1. Program jest finansowany z budżetu państwa i środków pozabudżetowych, a łączne nakłady na finansowanie Programu w całym okresie jego realizacji wyniosą
3.000.000 tys. zł.
2. Planowane nakłady z budżetu państwa na realizację działań przewidzianych w ramach Programu nie mogą być, w poszczególnych latach mniejsze niż 200.000 tys. zł.

Art. 8.

1. Realizatorami działań wynikających z Programu mogą być wszystkie podmioty prawa funkcjonujące w systemie ochrony zdrowia.
2. Wyboru realizatorów działań wynikających z Programu, finansowanych z budżetu państwa, dokonuje się w trybie konkursu ofert przeprowadzonego przez ministra właściwego do spraw zdrowia.
3. O przeprowadzeniu konkursu ofert, o którym mowa w ust. 2, minister do spraw zdrowia ogłasza w swojej siedzibie i na swojej stronie internetowej, co najmniej 30 dni przed wyznaczonym upływem terminu składania ofert.
4. W ogłoszeniu, o którym mowa w ust. 3, określa się w szczególności:
1) przedmiot konkursu ofert;
2) wymagania stawiane oferentom, niezbędne do realizacji działań wynikających z Programu;
3) termin i miejsce składania ofert.

5. W zakresie nieuregulowanym w ustawie do trybu przeprowadzenia konkursu ofert i zawarcia umów o realizację programu stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące przetargu.
6. Do wyboru realizatora działań wynikających z Programu nie stosuje się przepisów
o zamówieniach publicznych.

Art. 9.

Minister właściwy do spraw zdrowia przedstawia Sejmowi Rzeczypospolitej Polskiej, nie później niż do dnia 30 czerwca roku kalendarzowego roczne sprawozdanie z realizacji Programu za rok poprzedni, harmonogram zadań wykonywanych w ramach Programu na kolejny rok budżetowy oraz kierunki realizacji Programu na następne dwa lata.

Art. 10.

Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.

1)Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2003 r. Nr 45, poz. 391, Nr 65, poz. 594, Nr 96, poz. 874, Nr 166, poz. 1611 i Nr 189, poz. 1851 oraz z 2004r. Nr 19, poz. 177, Nr 93, poz. 890, Nr 121, poz. 1264, Nr 123, poz. 1291, Nr 210, poz. 2135 i Nr 273, poz. 2703.




Uzasadnienie


Obserwowane w Polsce trendy zachorowalności wskazują na stały wzrost zachorowań na choroby nowotworowe. Od szeregu lat liczba tych zachorowań – obecnie około 120 tys. – wzrasta szybciej niż liczba ludności. Aktualnie choroby te są przyczyną około 40% zgonów wśród kobiet i około 30% zgonów wśród mężczyzn w wieku 45-64 lat. Odsetek bezobjawowych przeżyć 5-letnich wynosi zaledwie około 30%.
Zmiany w strukturze ludności, polegające na zwiększeniu liczebności grup wiekowych, w których zachorowalność jest szczególnie wysoka (6,5%ludności w wieku 65 lat i więcej w 1963r., 11,3% w 1996r., 12,4% w 2001r. oraz prognozy na lata 2010 i 2020 odpowiednio 14% i 19%) uprawniają do stwierdzenia, że liczba zachorowań na nowotwory w okresie najbliższych dziesięciu lat będzie wzrastać.
Szybki wzrost zachorowań na nowotwory oraz niezadowalające wyniki leczenia wymagają pilnego podjęcia skoordynowanych działań o charakterze ogólnokrajowym. Doświadczenia innych krajów, a także polskie – uzyskane w okresie realizacji Rządowego Programu Zwalczania Chorób Nowotworowych w latach 1976 - 1990 – dowodzą, że skuteczność działań można osiągnąć wyłącznie, zapewniając im odpowiednie gwarancje prawne oraz stabilne i wieloletnie źródła finansowania. Gwarancje takie może zapewnić akt prawny rangi ustawy, określający zakres niezbędnych działań, źródła finansowania, sposób realizacji zadań oraz monitorowania ich skuteczności.
Aktualny stan wiedzy medycznej oraz doświadczenia z wcześniej realizowanych programów - o dość wąskim zakresie – pozwalają na postawienie tezy, że skoordynowany program, obejmujący profilaktykę, wczesne rozpoznawanie oraz poprawę skuteczności i dostępności leczenia we wszystkich grupach wiekowych mogą doprowadzić do stopniowego ograniczenia zachorowań na nowotwory, jak również do znacznego wzrostu odsetka wyleczonych.
Ustanowienie programu wieloletniego „Narodowy program zwalczania chorób nowotworowych” ma na celu:
zahamowanie wzrostu zachorowań na nowotwory,
osiągnięcie średnich europejskich wskaźników w zakresie wczesnego wykrywania nowotworów w tym poprzez wdrożenie populacyjnych programów badań przesiewowych i zapewnienie ich jakości,
osiągnięcie średnich europejskich wskaźników skuteczności leczenia przez zwiększenie dostępności do skutecznych metod leczenia, zwłaszcza skojarzonego oraz szersze wdrożenie systemu rehabilitacji wyleczonych i kwalifikowanej opieki nad chorymi na nowotwory zaawansowane,
stworzenie warunków do wykorzystania dla potrzeb praktyki onkologicznej postępu wiedzy o przyczynach i mechanizmach rozwoju nowotworów złośliwych,
stworzenie systemu ciągłego monitorowania skuteczności zwalczania nowotworów w skali kraju i poszczególnych regionach kraju.
Zapobieganie chorobom nowotworowym wymaga w szczególności:
prognozowania zagrożeń chorobą nowotworową,
propagowania stylu życia zmniejszającego ryzyko zachorowania,
eliminacji sprzyjających zachorowaniu warunków pracy oraz degradacji środowiska,
upowszechnienia badań profilaktycznych.

Zwiększenie dostępności i poprawa skuteczności leczenia chorób nowotworowych wymaga zwłaszcza:
wdrożenia programów kształcenia przed i podyplomowego lekarzy i lekarzy dentystów, w tym lekarzy rodzinnych, zgodnie ze współczesnymi standardami,
zapewnienia warunków do rozwoju sieci specjalistycznych ośrodków onkologicznych, w tym przez zapewnienie standardów ich wyposażenia w sprzęt diagnostyczny, leczniczy i rehabilitacyjny,
stałego monitorowania skuteczności Programu.

Przewiduje się finansowanie Programu ze środków budżetowych (ujętych w ustawie budżetowej w części, której dysponentem jest minister właściwy do spraw zdrowia)
i środków pozabudżetowych, przy czym w okresie obowiązywania Programu (2006-2015) finansowanie z budżetu państwa nie powinno być mniejsze niż 200 mln zł/rok.

Środki pozabudżetowe mogą być pozyskane np. ze środków Norweskiego Mechanizmu Finansowego oraz Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Jednym z priorytetów określonych w Programie operacyjnym dla wykorzystania środków finansowych w ramach Mechanizmu Finansowego Europejskiego Obszaru Gospodarczego oraz Norweskiego Mechanizmu Finansowego jest opieka zdrowotna i opieka nad dzieckiem. Wśród kwalifikujących się projektów wymieniono m.in. programy promocji zdrowia i programy profilaktyki, tworzenie systemów gromadzenia i przekazywania danych statystycznych, wyposażenie oddziałów szpitalnych w nowoczesny sprzęt medyczny oraz kształcenie ustawiczne kadry medycznej.

Program ma zastąpić realizowane dotychczas programy zdrowotne z zakresu onkologii finansowane z części budżetu państwa, której dysponentem jest minister właściwy do spraw zdrowia.

Program będzie realizowany przez Ministra Zdrowia. Przy Ministrze Zdrowia zostanie powołana Rada do Spraw Zwalczania Chorób Nowotworowych, której zadaniem będzie przede wszystkim proponowanie merytorycznych rozwiązań dotyczących realizacji celów Programu. W skład Rady będą wchodzić specjaliści zarówno od spraw onkologii jak i systemu finansowego w sektorze ochrony zdrowia.

Funkcjonowanie Rady będzie finansowane z budżetu państwa, z części, której dysponentem jest minister właściwy do spraw zdrowia. Do kosztów tych należy zaliczyć zwrot kosztów przejazdu i ewentualnego zakwaterowania oraz diety na warunkach stosowanych przy podróżach służbowych. Obsługę administracyjno-biurową Rady zapewni komórka organizacyjna urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw zdrowia w ramach swojej bieżącej działalności.

Po zakończeniu realizacji Programu Rada zostanie rozwiązana.
Minister właściwy do spraw zdrowia będzie przedstawiał Radzie Ministrów projekt harmonogramu zadań wykonywanych w ramach Programu na kolejny rok budżetowy oraz kierunki realizacji Programu na następne dwa lata, a także roczne sprawozdanie
z realizacji Programu.

Projekt ten Rada Ministrów będzie przyjmować w drodze uchwały.
Program będzie realizowany przez realizatorów wybieranych w drodze postępowania konkursowego przez Ministra Zdrowia.
Z uwagi na to, że pełna realizacja tego Programu jest jednym z najważniejszych działań społecznych, jakie powinny być zrealizowane, przewiduje się, że Minister Zdrowia będzie przekazywał, do dnia 30 czerwca każdego roku, roczne sprawozdanie
z realizacji Programu za rok poprzedni oraz przyjęty przez Radę Ministrów harmonogram zadań wykonywanych w ramach Programu na kolejny rok budżetowy oraz kierunki realizacji Programu na następne dwa lata. Takie rozwiązanie pozwoli na przeprowadzenie dodatkowej publicznej debaty w tym zakresie.

Przewiduje się wejście w życie ustawy po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, przy czym realizacja Programu rozpocznie się od dnia 1 stycznia 2006 r. Wcześniejsze wejście w życie ustawy pozwoli na podjęcie działań związanych z organizacją Rady
i przygotowaniem harmonogramu prac na rok 2006 r.

Projekt ustawy nie jest objęty zakresem prawa Unii Europejskiej.




Ocena Skutków Regulacji


1. Podmioty, na które oddziałuje projektowana regulacja.
Ustawa obejmuje zakresem regulacji podmioty, które udzielają świadczeń opieki zdrowotnej w zakresie onkologii oraz wszystkie osoby, które będą mogły korzystać z rozwiązań wprowadzonych Programem.

2. Konsultacje społeczne:
Równolegle do uzgodnień międzyresortowych, projektowana regulacja była przedmiotem konsultacji z następującymi podmiotami:
1. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia,
2. Naczelna Rada Lekarska,
3. Naczelna Rada Pielęgniarek i Położnych,
4. Konfederacja Pracodawców Polskich,
5. Ogólnopolski Związek Pracodawców Zakładów Opieki Zdrowotnej,
6. Związek Pracodawców Służby Zdrowia,
7. Federacja Związków Zawodowych Pracowników Ochrony Zdrowia,
8. Ogólnopolskie Porozumienie Związków Zawodowych,
9. Ogólnopolski Związek Zawodowy Lekarzy,
10. Ogólnopolski Związek Zawodowy Pielęgniarek i Położnych,
11. Ogólnopolski Związek Zawodowy Techników Medycznych Radioterapii,
12. Związek Zawodowy Chirurgów Polskich,
13. Związek Zawodowy Farmaceutów,
14. Konsultanci Krajowi,
15. Polskie Towarzystwo Lekarskie,
16. Polskie Towarzystwo Szpitalnictwa,
17. Federacja Polskich Towarzystw Onkologicznych,
18. Towarzystwo Chirurgów Polskich,
19. Kolegium Lekarzy Rodzinnych w Polsce,
20. Krajowa Rada Diagnostów Laboratoryjnych;
21. Sekretariat Ochrony Zdrowia KK - NSZZ „Solidarność”,
22. Konwent Marszałków RP,
23. Federacja Związków Gmin i Powiatów RP,
24. Unia Metropolii Polskich,
25. Unia Miasteczek Polskich,
26. Związek Powiatów Polskich,
27. Federacja Polskich Klubów Kobiet po Mastektomii,
28. Stowarzyszenie "Gladiator",
29. Stowarzyszenie "Różowa Wstążeczka",
30. Polskie Towarzystwo Opieki nad Chorymi ze Stomią,
31. Koalicja na Rzecz Pacjentów „mam prawo do zdrowia”,
32. Federacja Konsumentów.

Ponadto została zamieszczona na stronie internetowej Ministerstwa Zdrowia.

Uwagi zgłosili: Ministerstwo Finansów, Ministerstwo Nauki i Informatyzacji, Ministerstwo Gospodarki, Rządowe Centrum Legislacji, Rada Legislacyjna przy Prezesie Rady Ministrów, Konsultant krajowy w dziedzinie pediatrii, Konsultant krajowy w dziedzinie onkologii i hematologii dziecięcej, Konsultant krajowy w dziedzinie hematologii, Konsultant krajowy do spraw obronności w dziedzinie epidemiologii, Konsultant krajowy w dziedzinie chirurgii dziecięcej, Konsultant krajowy w dziedzinie fizyki medycznej i inżynierii medycznej, Konsultant krajowy w dziedzinie urologii dziecięcej, Konsultant krajowy w dziedzinie pielęgniarstwa ginekologiczno – położniczego, Konsultant krajowy w dziedzinie ginekologii i położnictwa, Konsultant krajowy w dziedzinie otolaryngologii, Konsultant krajowy w dziedzinie stomatologii dziecięcej, Konsultant krajowy w dziedzinie angiologii, Stowarzyszenie Mężczyzn z Chorobami Prostaty „Gladiator”, Federacja Polskich Klubów Kobiet po Mastektomii „Amazonki”, Naczelna Izba Pielęgniarek i Położnych, Naczelna Izba Aptekarska, Kolegium Lekarzy Rodzinnych w Polsce.
Częściowo uwzględniono uwagi dotyczące wyszczególnienia nowotworów u dzieci, jako objętych zakresem ustawy – w wyniku uzgodnień dokonanych na konferencji uzasadnieniu doprecyzowano, że ustawa dotyczy pacjentów we wszystkich grupach wiekowych.
W związku z uwagami dotyczącymi Krajowego Rejestru Nowotworów i przeprowadzonej dyskusji dokonano zmiany redakcji art.3 pkt 9 na „9. poprawy działania systemu zbierania danych o stopniu zaawansowania nowotworów”.
Zgłoszono uwagi dotyczące ustanowienie i składu Rady do spraw Zwalczania Chorób Nowotworowych – w wyniku uzgodnień zmieniono przepis art. 6 ust.2 dotyczący składu Rady, na wniosek przedstawiciela Ministerstwa Finansów wykreślono ze składu Rady przedstawiciela tego resortu, ponadto zmieniono przepis dotyczący pięciu przedstawicieli nauki i praktyki z dziedziny onkologii na bardziej satysfakcjonujący przedstawicieli środowiska medycznego - „pięciu przedstawicieli nauki i praktyki w onkologii”. Utworzenie Rady powinno znaleźć się w ustawie, gdyż gwarantuje ono m. in. niezbędny nadzór merytoryczny nad realizacją programu. Dodano również przepisy dotyczące sposobu powoływania członków rady oraz jej finansowania.
Zgłoszono uwagi dotyczące sposobu finansowania Programu, w wyniku dyskusji został przeredagowany art. 4 ustawy.
Odrzucono uwagi dotyczące ujęcia w ustawie szczegółowych rodzajów chorób nowotworowych.
Odrzucono uwagę dotyczącą wprowadzenia do szkół obowiązkowej edukacji przeciwnowotworowej, kwestia ta leży w kompetencji Ministerstwa Edukacji Narodowej i Sportu.
Podczas konferencji nie dyskutowano na temat dokumentu pt.: „ Narodowy program zwalczania chorób nowotworowych. Założenia i cele operacyjne 2006 – 2015.”, przesłanego wraz z projektem ustawy jako materiał informacyjny.
Uzasadnienie nieprzyjęcia pozostałych uwag przedstawiono podczas konferencji uzgodnieniowej.
Przedmiotowy projekt zawiera także zgłoszone uwagi, które zostały zaakceptowane w trakcie posiedzenia konferencji uzgodnieniowej w dniu 23 lutego 2005 roku.

3. Wpływ regulacji na sektor finansów publicznych, w tym budżet państwa
i budżety jednostek samorządu terytorialnego.
Narodowy Program Zwalczania Chorób Nowotworowych jest programem o charakterze interwencyjnym. Oznacza to, że środki finansowe przeznaczone na jego realizację z budżetu państwa będą stanowić dodatkowe źródło finansowania zadań, finansowanych dotychczas ze środków Narodowego Funduszu Zdrowia, Ministerstwa Nauki i Informatyzacji (KBN) oraz jednostek samorządu terytorialnego.
Koszty realizacji dziesięcioletniego Narodowego Programu Zwalczania Chorób Nowotworowych planowane są na 3 mld złotych. Dla osiągnięcia celów programu, roczne wydatki z budżetu państwa nie mogą być niższe niż 200 mln zł.
Roczny koszt funkcjonowania Rady do Spraw Zwalczania Chorób Nowotworowych oszacowano na kwotę około 15 000 zł, przy założeniu 20 spotkań członków Rady (ok. 150 zł – koszt przejazdu, diety i ryczałt za nocleg).
Nakłady inwestycyjne, przeznaczone na realizację programu, będą stanowiły wsparcie dla budżetów jednostek samorządu terytorialnego.

4. Wpływ regulacji na konkurencyjność wewnętrzną i zewnętrzną gospodarki.
Wejście w życie ustawy nie ma bezpośredniego wpływu na konkurencyjność wewnętrzną i zewnętrzną gospodarki.

5. Wpływ regulacji na sytuację i rozwój regionów.
Wejście w życie ustawy ma istotny wpływ na poprawę dostępności do świadczeń zdrowotnych w zakresie onkologii we wszystkich regionach Polski oraz jakości życia chorych.

6. Wpływ na rynek pracy.
Projektowane regulacje nie będą miały wpływu na rynek pracy.

7. Wpływ na zdrowie społeczeństwa.
Realizacja programu poprzez kompleksowe działania, uwzględniające postęp wiedzy medycznej, powinna doprowadzić do zmniejszenia zachorowalności na nowotwory o około 10% oraz do poprawy skuteczności leczenia chorób nowotworowych w Polsce do poziomu osiąganego w krajach Zachodniej i Północnej Europy, czyli ok. 40% wyleczeń 5-letnich u mężczyzn i ok. 50% wyleczeń u kobiet.
Projektowane regulacje umożliwią intensyfikację działań w zakresie profilaktyki nowotworów, w tym zwłaszcza ograniczenie palenia tytoniu i kształtowanie właściwych nawyków żywieniowych. Systematyczne działania profilaktyczne, o odpowiedniej jakości, przyczynią się do zmniejszenia ryzyka zachorowania na nowotwory. Upowszechnienie i zachowanie ciągłości populacyjnych programów wczesnego rozpoznawania nowotworów i wykrywania stanów przedrakowych – zwłaszcza piersi, szyjki macicy, jelita grubego oraz gruczołu krokowego – zapewni zwiększenie odsetka wcześnie rozpoznawanych nowotworów, a tym samym większą skuteczność leczenia.

© 2011 Ministerstwo Zdrowia
© 2002-2011 Platforma Activeweb Medical Solutions.