Ministerstwo 
Zdrowia
0


Samorząd zawodowy pielęgniarek i położnych


Samorząd zawodowy pielęgniarek i położnych powstał na mocy
ustawy z dnia 19 kwietnia 1991 r. o samorządzie pielęgniarek
i położnych
(DZ.U.96.41.178 z późn. zm.) dla reprezentowania zawodowych, społecznych i gospodarczych interesów tych zawodów.

Jednostkami organizacyjnymi samorządu posiadającymi osobowość prawną są:
- Okręgowe izby pielęgniarek i położnych oraz
- Naczelna Izba Pielęgniarek i Położnych.
Samorząd jest niezależny w wykonywaniu swych zadań i podlega
tylko ww. ustawie.


ZADANIA SAMORZĄDU

Zadaniem samorządu jest w szczególności:
1) sprawowanie pieczy i nadzoru nad należytym wykonywaniem zawodu pielęgniarki i położnej,
2) ustalanie i upowszechnianie zasad etyki zawodowej oraz sprawowanie nadzoru nad ich przestrzeganiem,
3) ustalanie standardów zawodowych i standardów kwalifikacji zawodowych pielęgniarek i położnych obowiązujących na poszczególnych stanowiskach pracy, zatwierdzanych przez Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej,
4) opiniowanie programu kształcenia zawodowego,
5) współdziałanie w ustalaniu kierunków rozwoju pielęgniarstwa,
6) integrowanie środowiska pielęgniarek i położnych,
7) obrona godności zawodowej pielęgniarek i położnych,
8) reprezentowanie i ochrona zawodu pielęgniarki i położnej,
9) zajmowanie stanowiska w sprawach stanu zdrowia społeczeństwa, polityki zdrowotnej państwa oraz organizacji ochrony zdrowia,
10) szerzenie oświaty zdrowotnej,
11) współpraca z towarzystwami naukowymi, szkołami wyższymi i jednostkami badawczo-rozwojowymi w kraju i za granicą,
12) współpraca z samorządem lekarskim oraz z samorządami innych zawodów medycznych w kraju i za granicą,
13) organizowanie i prowadzenie instytucji samopomocowych i innych form pomocy materialnej dla pielęgniarek, położnych i ich rodzin,
14) zarządzanie majątkiem własnym,
15) prowadzenie działalności wydawniczej.

Samorząd wykonuje swoje zadania w szczególności przez:
1) stwierdzanie prawa wykonywania zawodu pielęgniarki i prawa wykonywania zawodu położnej oraz prowadzenie rejestru pielęgniarek i rejestru położnych,
2) negocjowanie warunków pracy i płac,
3) opiniowanie i wnioskowanie w sprawach kształcenia przed- i podyplomowego, a w szczególności specjalizacji zawodowej pielęgniarek i położnych,
4) przewodniczenie komisjom konkursowym na stanowiska pielęgniarek naczelnych, przełożonych i pielęgniarek oddziałowych oraz uczestnictwo w konkursach na inne kierownicze stanowiska w służbie zdrowia,
5) opiniowanie projektów aktów normatywnych dotyczących ochrony zdrowia i wykonywania zawodu pielęgniarki i położnej,
6) orzekanie w zakresie odpowiedzialności zawodowej pielęgniarek i położnych oraz sprawowanie sądownictwa polubownego.


UPRAWNIENIA MINISTRA ZDROWIA

Minister Zdrowia może zaskarżyć do Sądu Najwyższego pod zarzutem sprzeczności z prawem uchwały organu izby w ciągu 2 miesięcy od dnia otrzymania uchwały. Sąd Najwyższy utrzymuje zaskarżoną uchwałę w mocy lub ją uchyla.

Minister Zdrowia może zwrócić się do Krajowego Zjazdu Pielęgniarek i Położnych lub do Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych o podjęcie uchwały w sprawie należącej do właściwości samorządu.

Minister Zdrowia może zaskarżyć do Naczelnego Sądu Administracyjnego prawomocną uchwałę w sprawie stwierdzenia prawa wykonywania zawodu, wpisania na listę członków okręgowej rady bądź skreślenia z tej listy, z powodu jej niezgodności z prawem, w trybie określonym w Kodeksie postępowania administracyjnego.
Izby pielęgniarek i położnych otrzymują z budżetu państwa środki finansowe na pokrycie kosztów tych czynności określonych w ustawie, które dotychczas były wykonywane przez organy administracji państwowej.


ODPOWIEDZIALNOŚĆ ZAWODOWA CZŁONKÓW SAMORZĄDU

Członkowie samorządu podlegają odpowiedzialności zawodowej przed sądami pielęgniarek i położnych za postępowanie sprzeczne z zasadami etyki zawodowej oraz za zawinione naruszenie przepisów dotyczących wykonywania zawodu pielęgniarki i położnej.
Sąd pielęgniarek i położnych może orzec jedną z następujących kar:
1) upomnienie,
2) nagana,
3) zakaz pełnienia funkcji kierowniczych w zakładach służby zdrowia na okres od 1 do 5 lat,
4) zawieszenie prawa wykonywania zawodu pielęgniarki lub położnej na okres od 6 miesięcy do 3 lat,
5) pozbawienie prawa wykonywania zawodu pielęgniarki lub położnej.

Okręgowy sąd:
1) rozpatruje sprawy z zakresu odpowiedzialności zawodowej pielęgniarek i położnych wniesione przez okręgowego rzecznika oraz sprawuje sądownictwo polubowne,
2) składa okręgowej radzie okresowe informacje o stanie prowadzonych spraw,
3) składa okręgowemu zjazdowi roczne i kadencyjne sprawozdania.
Okręgowy rzecznik prowadzi postępowanie wyjaśniające oraz sprawuje funkcję oskarżyciela w sprawach z zakresu odpowiedzialności zawodowej pielęgniarek i położnych.

Naczelny Sąd:
1) rozpoznaje sprawy z zakresu odpowiedzialności zawodowej pielęgniarek i położnych,
2) składa Naczelnej Radzie okresowe sprawozdania o stanie prowadzonych spraw,
3) składa Krajowemu Zjazdowi sprawozdanie kadencyjne.
Sprawy odpowiedzialności zawodowej pielęgniarek i położnych rozpatrują okręgowe sądy i Naczelny Sąd.
Okręgowy sąd orzeka jako I instancja; w sprawach członków okręgowej rady i okręgowej komisji rewizyjnej orzeka okręgowy sąd wyznaczony przez Naczelny Sąd.
Naczelny Sąd:
1) rozpatruje odwołania od orzeczeń okręgowych sądów,
2) orzeka jako I instancja w sprawach odpowiedzialności zawodowej członków: Naczelnej Rady, Naczelnej Komisji Rewizyjnej, Naczelnego Sądu, Naczelnego Rzecznika i jego zastępców, a także członków okręgowych sądów, okręgowych rzeczników i ich zastępców,
3) rozpatruje odwołania od orzeczeń wydanych w trybie określonym w pkt 2.

Naczelna Rada prowadzi rejestr ukaranych pielęgniarek i położnych.
Obwiniony może przybrać w postępowaniu w sprawie odpowiedzialności zawodowej obrońców.
Od prawomocnego orzeczenia w sprawie odpowiedzialności zawodowej rewizję nadzwyczajną do Sądu Najwyższego mogą wnieść: Minister Sprawiedliwości, Rzecznik Praw Obywatelskich, Minister Zdrowia i Opieki Społecznej oraz Prezes Naczelnej Rady Pielęgniarek i Położnych.
Rewizja nadzwyczajna na niekorzyść ukaranego może być wniesiona w ciągu 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia.
Członkowie sądów pielęgniarek i położnych w zakresie orzekania są niezawiśli i podlegają tylko ustawom oraz obowiązującym zasadom etyki zawodowej.
W skład Naczelnego Sądu orzekającego w II instancji wchodzą również, obok sędziów Naczelnego Sądu, sędziowie Sądu Najwyższego wskazani przez I Prezesa Sądu Najwyższego.
W sprawach nie uregulowanych w ustawie do postępowania w sprawie odpowiedzialności zawodowej stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego.
Okręgowy sąd, za zgodą stron wyrażoną na piśmie, może rozpatrywać jako sąd polubowny spory między samymi pielęgniarkami i położnymi, między pielęgniarkami i położnymi a innymi pracownikami lub instytucjami służby zdrowia, a także między pielęgniarkami i położnymi a innymi osobami, jeżeli spory te dotyczą wykonywania zawodu pielęgniarki lub położnej.
W ww. sprawach okręgowy sąd stosuje odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania cywilnego.

Minister Zdrowia i Opieki Społecznej, w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwości, po zasięgnięciu opinii Naczelnej Rady określił w drodze rozporządzenia z dnia 19 stycznia 1993 r. szczegółowe przepisy dotyczące postępowania w sprawach odpowiedzialności zawodowej pielęgniarek i położnych (Dz. U. Nr 9, poz. 45).


Rzecznik odpowiedzialności zawodowej obowiązany jest badać i uwzględniać okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść pielęgniarki lub położnej, której dotyczy postępowanie.
Członkowie sądów pielęgniarek i położnych orzekają na podstawie swego przekonania opartego na swobodnej ocenie całokształtu dowodów zebranych w toku postępowania, uwzględniając okoliczności przemawiające zarówno na korzyść, jak i na niekorzyść obwinionej pielęgniarki lub położnej.
Rzecznik odpowiedzialności zawodowej i sąd pielęgniarek i położnych czuwają, aby w toku postępowania jego uczestnicy nie ponieśli szkody z powodu nieznajomości przepisów prawa i w tym celu udzielają im niezbędnych informacji i wyjaśnień.
Rzecznik odpowiedzialności zawodowej i członek sądu pielęgniarek i położnych nie może pełnić swojej funkcji w okresie, kiedy przeciw niemu toczy się postępowanie karne lub postępowanie w sprawie odpowiedzialności zawodowej.
Rozprawa przed sądem pielęgniarek i położnych jest jawna dla członków samorządu, chyba że zachodzi przewidziany przepisami Kodeksu postępowania karnego przypadek uzasadniający wyłączenie jawności. W razie wyłączenia jawności, mogą być obecne na rozprawie, oprócz osób biorących udział w postępowaniu, po dwie osoby wskazane przez rzecznika odpowiedzialności zawodowej i przez obwinioną pielęgniarkę i położną. Jeżeli jest kilka obwinionych pielęgniarek lub położnych, każda z nich może żądać pozostawienia na sali rozpraw po jednej osobie.

Okręgowy sąd pielęgniarek i położnych orzeka w składzie trzyosobowym.

Naczelny Sąd Pielęgniarek i Położnych orzeka:
1) w I instancji w składzie trzyosobowym w sprawach odpowiedzialności zawodowej pielęgniarek i położnych wymienionych w art. 40 ust. 3 pkt 2 ustawy,
2) w II instancji w składzie pięcioosobowym w sprawach odwołań od orzeczeń wydanych przez ten sąd w I instancji oraz od orzeczeń okręgowych sądów pielęgniarek i położnych.

Okręgowy rzecznik odpowiedzialności zawodowej prowadzi postępowanie wyjaśniające w sprawach odpowiedzialności zawodowej członków okręgowej izby pielęgniarek i położnych, której jest organem, z zastrzeżeniem ust. 2.
Naczelny Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej prowadzi postępowanie wyjaśniające w sprawach odpowiedzialności zawodowej pielęgniarek lub położnych wymienionych w art. 40 ust. 3 pkt 2 ustawy.
Pielęgniarce lub położnej, której dotyczy postępowanie, oraz obwinionej pielęgniarce lub położnej przysługuje prawo odmowy złożenia wyjaśnień oraz odmowy udzielenia odpowiedzi na pytania.
Pielęgniarka lub położna, której dotyczy postępowanie, może ustanowić obrońców w każdym stadium postępowania.
Obrońcą nie może być członek sądu pielęgniarek i położnych oraz rzecznik odpowiedzialności zawodowej. Obrońca jest obowiązany zachować w tajemnicy wszystko, o czym się dowie w związku z wykonywaniem czynności obrońcy.

W przypadku gdy pielęgniarka lub położna, której dotyczy postępowanie, nie ma obrońcy z wyboru, sąd pielęgniarek i położnych wyznacza jej obrońcę z urzędu, jeżeli:
1) zachodzi wątpliwość co do poczytalności pielęgniarki lub położnej, której dotyczy postępowanie,
2) postępowanie toczy się po śmierci pielęgniarki lub położnej, której dotyczy postępowanie.

Pokrzywdzony w toku postępowania jest uprawniony do:
1) zgłoszenia wniosków dowodowych,
2) wniesienia zażalenia na postanowienie rzecznika odpowiedzialności zawodowej o odmowie wszczęcia postępowania wyjaśniającego i o umorzeniu postępowania,
3) wniesienia odwołania od orzeczenia sądu pielęgniarek i położnych kończącego postępowanie, z zastrzeżeniem § 46 ust. 2.
Pokrzywdzony jest uprawniony do przeglądania akt sprawy, z tym że rzecznik odpowiedzialności zawodowej lub sąd pielęgniarek i położnych może ograniczyć pokrzywdzonemu dostęp do nich w zakresie objętym tajemnicą zawodową.
Rzecznik odpowiedzialności zawodowej wszczyna postępowanie wyjaśniające, jeżeli uzyskał wiarygodną informację o przewinieniu z zakresu odpowiedzialności zawodowej.
Rzecznik odpowiedzialności zawodowej przed wszczęciem postępowania wyjaśniającego bada z urzędu, czy nie zachodzą okoliczności wyłączające postępowanie. W przypadku stwierdzenia ww. okoliczności, rzecznik odpowiedzialności zawodowej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, które doręcza wraz z uzasadnieniem pokrzywdzonemu i pielęgniarce lub położnej, na którą złożono skargę. Jeżeli natomiast zachodzą ww. okoliczności, o których mowa w ust. 1, wystąpią w toku postępowania wyjaśniającego, rzecznik odpowiedzialności zawodowej wydaje postanowienie o umorzeniu wszczętego postępowania, które doręcza wraz z uzasadnieniem pokrzywdzonemu i pielęgniarce lub położnej, której dotyczy postępowanie.
Na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania wyjaśniającego pokrzywdzonemu przysługuje zażalenie do Naczelnego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej, a jeżeli postanowienie to wydał Naczelny Rzecznik - zażalenie przysługuje do Naczelnego Sądu Pielęgniarek i Położnych.

W toku postępowania wyjaśniającego należy pielęgniarce lub położnej, której dotyczy postępowanie, umożliwić złożenie wszystkich wyjaśnień, które uważa ona za istotne dla sprawy.
Pielęgniarka lub położna, której dotyczy postępowanie, ma prawo w toku postępowania wyjaśniającego zgłaszać wnioski dotyczące przesłuchania świadków, powołania biegłych oraz przeprowadzenia innych dowodów.
Rzecznik odpowiedzialności zawodowej wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania wyjaśniającego, jeżeli zebrany materiał nie daje podstaw do wniesienia wniosku o ukaranie.
Odpis postanowienia o umorzeniu postępowania wyjaśniającego wraz z uzasadnieniem, doręcza się pielęgniarce lub położnej, której dotyczy postępowanie, pokrzywdzonemu oraz Naczelnemu Rzecznikowi Odpowiedzialności Zawodowej. Na postanowienie o umorzeniu postępowania wyjaśniającego pielęgniarce lub położnej, której dotyczy postępowanie pokrzywdzonemu przysługuje zażalenie do Naczelnego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej.
Na postanowienie Naczelnego Rzecznika Odpowiedzialności Zawodowej o umorzeniu postępowania wyjaśniającego pokrzywdzonemu przysługuje zażalenie do Naczelnego Sądu Pielęgniarek i Położnych.
Jeżeli wynik postępowania wyjaśniającego potwierdza zasadność zarzutów stawianych pielęgniarce lub położnej, której dotyczy postępowanie, rzecznik odpowiedzialności zawodowej składa właściwemu sądowi pielęgniarek i położnych wniosek o ukaranie.
Postępowanie wyjaśniające prowadzone przez rzecznika odpowiedzialności zawodowej powinno być zakończone w ciągu trzech miesięcy od daty zawiadomienia o popełnieniu przewinienia zawodowego.W szczególnie uzasadnionym przypadku Naczelny Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej może przedłużyć okres postępowania wyjaśniającego na dalszy czas oznaczony, nie dłuższy niż 3 miesiące. W przypadku niezakończenia postępowania wyjaśniającego, o którym mowa w ust. 2, w terminie 6 miesięcy, akta sprawy przekazuje się Naczelnemu Sądowi Pielęgniarek i Położnych, który może przedłużyć postępowanie wyjaśniające na dalszy czas oznaczony.

Sąd pielęgniarek i położnych orzeka na podstawie materiału dowodowego ujawnionego w toku rozprawy. Sąd pielęgniarek i położnych wymierza karę, biorąc pod uwagę stopień winy, naruszenie zasad etyki zawodowej, naruszenie przepisów o wykonywaniu zawodu pielęgniarki lub położnej, skutki czynu oraz zachowanie się obwinionej pielęgniarki lub położnej przed popełnieniem przewinienia zawodowego i po jego popełnieniu.
Rzecznikowi odpowiedzialności zawodowej i obwinionej pielęgniarce lub położnej przysługuje prawo odwołania od orzeczeń i postanowień kończących postępowanie w I instancji oraz - w przypadku przewidzianym w art. 39 ust. 2 ustawy - w terminie 14 dni od daty doręczenia orzeczenia lub postanowienia wraz z uzasadnieniem oraz pouczeniem o terminie i trybie wniesienia odwołania.
Pokrzywdzonemu przysługuje odwołanie od orzeczeń kończących postępowanie w I instancji tylko w części dotyczącej winy. Termin wniesienia odwołania wynosi 14 dni. Odwołanie wraz z odpisami dla stron wnosi się do sądu pielęgniarek i położnych, który wydał zaskarżone orzeczenie. Sąd pielęgniarek i położnych w ciągu 7 dni od daty wpływu przekazuje akta sprawy sądowi pielęgniarek i położnych właściwemu do rozpoznania odwołania albo odmawia przyjęcia odwołania, jeżeli zostało wniesione po terminie lub przez osobę nieuprawnioną albo jest niedopuszczalne z mocy ustawy. Od postanowienia o odmowie przyjęcia środka odwoławczego przysługuje zażalenie do sądu pielęgniarek i położnych właściwego do rozpoznania odwołania, w terminie 14 dni od dnia doręczenia postanowienia.
Naczelny Sąd Pielęgniarek i Położnych, działając w II instancji, rozpoznaje sprawę w granicach odwołania. Niezależnie od granic odwołania sąd II instancji bierze z urzędu pod rozwagę rażące naruszenie prawa oraz istotną odmienność oceny co do naruszenia zasad etyki zawodowej. Wydanie orzeczenia na niekorzyść obwinionej pielęgniarki lub położnej może nastąpić tylko wtedy, gdy odwołanie wniesiono na jej niekorzyść i tylko w granicach odwołania. Niezależnie od granic odwołania orzeczenie podlega zmianie na korzyść obwinionej pielęgniarki lub położnej bądź uchyleniu, jeżeli jest ono oczywiście niesprawiedliwe.
Oskarżycielem przed Naczelnym Sądem Pielęgniarek i Położnych jest Naczelny Rzecznik Odpowiedzialności Zawodowej lub jego zastępca.
Po rozpoznaniu środka odwoławczego Naczelny Sąd Pielęgniarek i Położnych orzeka o utrzymaniu w mocy, zmianie albo uchyleniu zaskarżonego orzeczenia w całości lub w części.
Jeżeli pozwalają na to zebrane dowody, Naczelny Sąd Pielęgniarek i Położnych zmienia zaskarżone orzeczenie, orzekając odmiennie co do istoty, albo uchyla je w całości lub części i umarza postępowanie w odpowiednim zakresie. Naczelny Sąd Pielęgniarek i Położnych w innych przypadkach uchyla orzeczenie i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania sądowi I instancji.
Orzeczenie Naczelnego Sądu Pielęgniarek i Położnych, wydane w II instancji, umarzające postępowanie, uniewinniające obwinioną pielęgniarkę lub położną albo skazujące ją na karę upomnienia albo nagany, staje się prawomocne z chwilą ogłoszenia.
Więcej na ten temat:
http://www.izbapiel.org.pl


Wersja do drukuPowrót


Artykuł przeczytało osób: 29289

Patronaty
E-zdrowie
Inspektorat Sanitarny
Rada
BIP
© 2011 Ministerstwo Zdrowia
© 2002-2011 Platforma Activeweb Medical Solutions