Ministerstwo 
Zdrowia
0


Informacja o przekształceniach własnościowych w sektorze ochrony zdrowia, przeprowadzonych decyzją jednostek samorządu terytorialnego w latach 1999-2007 → styczeń 2008


Wstęp

Pomimo braku przepisów pozwalających na bezpośrednie przekształcenie samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej, proces przekształceń własnościowych w sektorze ochrony zdrowia postępuje. Szpitale, oddziały szpitalne, zakłady lecznictwa ambulatoryjnego oraz inne jednostki działające w strukturach publicznych zakładów opieki zdrowotnej sukcesywnie zmieniają formę organizacyjno-prawną z publicznej na niepubliczną. Tworzenie niepublicznych zakładów opieki zdrowotnej w oparciu o istniejące ustawy samorządowe: ustawę z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591, z późn. zm.), ustawę z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1592, z późn. zm.), ustawę z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1590, z późn. zm.) oraz ustawę z dnia 30 sierpnia 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2007 r. Nr 14, poz. 89) - jest jednym z powszechnie stosowanych sposobów prywatyzacji usług medycznych.

Tworzenie, przekształcenie i likwidacja publicznego zakładu opieki zdrowotnej następuje w drodze rozporządzenia lub uchwały podmiotu, który utworzył zakład, czyli w większości przypadków właściwej jednostki samorządu terytorialnego (art. 36 ustawy o zoz).

W chwili likwidacji sp zoz jego zobowiązania i należności stają się zobowiązaniami i należnościami podmiotu tworzącego zakład. Podmiot ten decyduje o dalszym wykorzystaniu majątku np. o jego przekazaniu (dzierżawie, sprzedaży) innemu podmiotowi w celu utworzenia i prowadzenia niepublicznego zakładu opieki zdrowotnej.



I. Informacja o przekształceniach własnościowych w sektorze ochrony zdrowia podjętych decyzją jednostek samorządu terytorialnego na przestrzeni lat 1999-2007*

Dla uzyskania obrazu przebiegu procesu przekształceń własnościowych, Ministerstwo Zdrowia wystosowało ankietę do wojewodów, której wyniki pozwoliły na oszacowanie skali przekształceń od 1999 r. oraz na obserwowanie dynamiki tych procesów.
W Polsce funkcjonuje 2 704 publicznych zakładów opieki zdrowotnej, w tym:
712 zakładów stacjonarnych,
1 992 zakładów ambulatoryjnej opieki zdrowotnej.
Od 1999 r. uchwałą jednostek samorządu terytorialnego przez likwidację spzoz „przekształcono” 212 jednostek i komórek organizacyjnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej, w tym:
59 szpitali,
118 zakładów lecznictwa ambulatoryjnego,
35 oddziałów szpitalnych.
Największą inicjatywę przekształceń własnościowych wykazywały miasta oraz powiaty. Podmioty te zlikwidowały 142 jednostki i komórki organizacyjne sp zoz (w tym 46 szpitali, 26 oddziałów szpitalnych, 70 zakładów lecznictwa ambulatoryjnego) powołując w to miejsce jednostki niepubliczne. Znacznie niższą aktywność odnotowano w jednostkach utworzonych przez gminy i sejmiki województw. Ich udział w procesie zmian własnościowych był niższy, bowiem stanowił 32% jednostek objętych procesem przekształceń własnościowych w latach 1999-2007. Gminy i sejmiki województw podjęły uchwałę o zmianie formy własności w 13 szpitalach, 7 oddziałach szpitalnych i 48 zakładach lecznictwa ambulatoryjnego.





Największą rolę w procesie przekształceń własnościowych odgrywały miasta. Tam liczba podejmowanych decyzji w sprawie zmian własnościowych w ochronie zdrowia była względnie proporcjonalna. Obejmowały one przekształcenia oddziałów szpitalnych, szpitali, jak i zakładów lecznictwa ambulatoryjnego. Formę prowadzenia działalności zmieniło 3,7% szpitali, 3,3% oddziałów szpitalnych oraz 28% zakładów ambulatoryjnej opieki zdrowotnej w porównaniu do wszystkich jednostek i komórek organizacyjnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej „przekształconych” decyzją jednostek samorządu terytorialnego. W podobnym tempie przebiegają przekształcenia własnościowe w powiatach. Tam w przeciwieństwie do miast dynamiczniej przebiegał proces przekształceń własnościowych w zakładach lecznictwa stacjonarnego - szpitalach. 18% szpitali i 9% oddziałów szpitalnych spośród wszystkich jednostek i komórek organizacyjnych objętych analizą zmieniło formę własności w niepubliczne zoz-y, spadek liczby przekształceń zaobserwowano w zakładach lecznictwa ambulatoryjnego (5%). Sejmiki województw najczęściej podejmowały decyzje o zmianie formy organizacyjno-prawnej szpitali, gminy z oczywistych względów – prawie nie posiadają jednostek lecznictwa stacjonarnego, częściej decydowały o zmianach własnościowych zakładów ambulatoryjnych.
Od 1999 do końca zeszłego roku, decyzją samorządów terytorialnych proces przekształceń własnościowych objął 59 szpitali, co stanowi 8,3% w stosunku do liczby wszystkich publicznych szpitali w Polsce. Wzrost liczby szpitali zmieniających formę prowadzenia działalności z publicznej na niepubliczną zauważalny był w 2007 roku - przekształceniu uległo 15 szpitali. Najwięcej decyzji dotyczących zmian własnościowych szpitali podjęto w województwach: dolnośląskim, kujawsko-pomorskim, warmińsko-mazurskim i lubuskim. Często zmianom własnościowym ulegały wyodrębnione organizacyjnie oddziały szpitalne. Od 2002 r. formę prowadzenia działalności zmieniło 35 oddziałów. Najwięcej oddziałów (9) „przekształcono” w 2005 roku. Najwięcej zmian w tym zakresie odbyło się w województwach: wielkopolskim, śląskim i małopolskim. Skalę „przekształceń” szpitali oraz oddziałów szpitalnych prezentują załączniki nr 1 i 2. Szybkie tempo przekształceń odnotowano w zakładach lecznictwa ambulatoryjnego. Na przestrzeni ostatnich trzech lat 118 zakładów lecznictwa ambulatoryjnego zmieniło formę własności w niepubliczne zoz-y. Największe nasilenie miało miejsce w 2005 r. w województwach: śląskim, małopolskim i świętokrzyskim. W tym czasie „przekształcono” 58 zakładów ambulatoryjnych. W kolejnych latach dynamika przekształceń tych zakładów była niższa. Szczegółowe dane dotyczące zmian własnościowych w ambulatoryjnej opiece zdrowotnej obrazuje załącznik nr 3.
Inicjatywy zmian własnościowych w sektorze ochrony zdrowia na przestrzeni lat 1999-2007 nie wykazywały 3 województwa: mazowieckie, podkarpackie i zachodniopomorskie.
Analiza danych statystycznych urzędów wojewódzkich oraz wojewódzkich centrów zdrowia publicznego dowodzi, iż niepubliczne zakłady opieki zdrowotnej najczęściej powoływane były przez podmioty funkcjonujące w formie spółek osobowych i kapitałowych spółek prawa handlowego. Większość niepublicznych zakładów opieki zdrowotnej powstających na bazie majątku publicznych zakładów opieki zdrowotnej tworzą spółki kapitałowe - spółki z ograniczoną odpowiedzialnością i spółki akcyjne. Wśród osobowych spółek powołujących niepubliczne zakłady opieki zdrowotnej dominują spółki: cywilne, jawne i partnerskie.



II. Podsumowanie

Proces zmian własnościowych samorządowych jednostek ochrony zdrowia jest zróżnicowany w skali kraju. Najwyższą dynamikę przekształceń własnościowych odnotowano w roku 2007. Zauważalny jest wzrost „przekształceń” szpitali oraz zakładów lecznictwa ambulatoryjnego. Umiarkowane tempo zmian własnościowych dotyczy oddziałów szpitalnych. Decyzję o zmianach formy organizacyjno-prawnej podejmowały wyłącznie jednostki samorządu terytorialnego. Pomimo, że prywatyzacja publicznych zakładów opieki zdrowotnej jest wielokrotnie przedmiotem kontrowersyjnych dyskusji, to zmiany własnościowe w ochronie zdrowia zaczynają być coraz bardziej widoczne w obszarze działalności jednostek samorządu terytorialnego.
Zmiana formy organizacyjno-prawnej zoz (likwidacja spzoz i powołanie w to miejsce nzoz, spółki lub likwidacja komórki organizacyjnej spzoz i wydzierżawienie jej zasobów i działalności podmiotowi niepublicznemu) w okresie od 1999 do końca 2007 roku dotyczyła:
59 szpitali,
118 jednostek lecznictwa ambulatoryjnego,
35 oddziałów szpitalnych.
Najczęściej decyzję o zmianach podejmowały samorządy szczebla powiatowego, w szczególności miasta na prawach powiatu.

* Na podstawie danych z Urzędów Wojewódzkich i Wojewódzkich Centrów Zdrowia Publicznego.



Załączniki
Załącznik 1 Liczba jednostek szpitalnych "przekształconych" w nzoz

Załącznik 2 Liczba oddziałów szpitalnych w sp zoz wydzierżawionych podmiotom niepublicznym
Załącznik 3 Liczba sp zoz - wyłącznie opieka ambulatoryjna



Wersja do drukuPowrót


Artykuł przeczytało osób: 8788

Patronaty
E-zdrowie
Inspektorat Sanitarny
Rada
BIP
© 2011 Ministerstwo Zdrowia
© 2002-2011 Platforma Activeweb Medical Solutions