Ministerstwo 
Zdrowia
0


PROGRAMY POLITYKI ZDROWOTNEJ PAŃSTWA


Nazwa programu
“PSYCHIATRYCZNA OPIEKA ZDROWOTNA”


ŚRODKI BUDŻETOWE NA REALIZACJĘ PROGRAMU
- 6.000.000 zł.


Warszawa, luty 2004 r.





I. STRESZCZENIE

Program Psychiatrycznej Opieki Zdrowotnej ma na celu poprawę stanu w zakresie psychiatrycznej opieki zdrowotnej - poprzez zapewnienie:

1. Prawidłowej realizacji obserwacji sądowo-psychiatrycznych w zakładach psychiatrycznej opieki zdrowotnej, zadania nałożonego na Ministra Zdrowia w związku z wejściem w życie w roku 2004 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie zakładów psychiatrycznych i zakładów leczenia odwykowego przeznaczonych do wykonywania obserwacji oraz sposobu finansowania obserwacji, a także warunków zabezpieczenia zakładów dla osób pozbawionych wolności (planowany termin wejścia w życie rozporządzenia - kwiecień 2004 r.).
2. Prawidłowej realizacji rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie wykazu zakładów psychiatrycznych i zakładów leczenia odwykowego przeznaczonych do wykonywania środków zabezpieczających, ich pojemności, zasad kierowania do nich oraz postępowania ze sprawcami w nich umieszczonymi, a także warunków zabezpieczenia tych zakładów.
3. Prawidłowej realizacji zadań związanych ze zbieraniem danych statystycznych zgodnie z obowiązującymi formularzami Ministerstwa Zdrowia (Mz/Szp-11b, Mz-15, Mz-16, Mz-17, Mz-30, Mz-29) i ich opracowywaniu w celu wydawania Rocznika Statystycznego „Zakłady psychiatrycznej oraz neurologicznej opieki zdrowotnej”, zgodnie z zapisami ustawy o statystyce publicznej (Dz.U. Nr 88, poz. 439, z późń.zm.) i rozporządzeniem Rady Ministrów w sprawie programu badań statystycznych (zadanie nałożone ustawowo na Instytut Psychiatrii i Neurologii w Warszawie).


Wysokość środków niezbędnych na realizację Programu w roku 2004 wynosi 6.000.000 zł.
(w tym 5.500.000 zł. na wydatki inwestycyjne i 500.000 zł. na wydatki bieżące).

Realizacja Programu służyć ma przede wszystkim wzrostowi bezpieczeństwa powszechnego obywateli, wychodzi także naprzeciw zapisom Programu „Bezpieczna Polska”.

II. ZDEFINIOWANIE PROBLEMU.

1. W Polsce w stosunku do populacji osób, które dokonały czynu zabronionego i istnieje uzasadnione podejrzenie, że w chwili popełnienia czynu zabronionego nie mogły rozpoznać znaczenia czynu lub pokierować swoim postępowaniem, zgodnie z zapisami ustawy Kodeks postępowania karnego (art.74), sądy wydają corocznie postanowienia o przeprowadzeniu obserwacji sądowo-psychiatrycznych w stosunku do populacji około 2000 osób.
W chwili obecnej osoby, które dokonały czynu o znikomej społecznej szkodliwości i istnieje uzasadnione podejrzenie, że dokonały tego czynu w stanie zniesionej lub ograniczonej poczytalności, podlegają obserwacji sądowo-psychiatrycznej w zwykłych zakładach psychiatrycznych. Jednak istnieje populacja szacowana w skali roku na około 200 osób, które wymagają obserwacji w warunkach zakładu psychiatrycznego, zlokalizowanego przy areszcie śledczym lub zakładzie karnym – dotyczy to osób które według oceny sądu wykazują znaczny stopień demoralizacji lub zagrożenia ponowieniem czynu o znacznej społecznej szkodliwości albo co do których zachodzi uzasadniona obawa ucieczki lub też podejrzanych o popełnienie przestępstwa w zorganizowanej grupie lub związku, mającym na celu przestępstwo. Zadanie to wykonuje się w oddziale psychiatrycznym zakładu opieki zdrowotnej przy areszcie śledczym lub zakładzie karnym.
Niezależnie od powyższego, istnieje populacja osób (około 80-120 rocznie), które są w ocenie sądu niebezpieczne dla otoczenia i wymagają przeprowadzenia obserwacji sądowo-psychiatrycznej w warunkach zakładu psychiatrycznego, co do chwili obecnej było wykonywane w zakładach psychiatrycznych („cywilnych”) całkowicie do tego niedostosowanych. Skutkowało to przede wszystkim:
pogorszeniem bezpieczeństwa powszechnego przez brak możliwości zapewnienia realizacji postanowień o wykonaniu obserwacji sądowo-psychiatrycznych w odpowiednich warunkach, gwarantujących bezpieczeństwo ich wykonywania,
ucieczkami niebezpiecznych obserwowanych dla porządku publicznego oraz powtarzaniem czynów zabronionych,
łamaniem praw innych pacjentów zakładów psychiatrycznych, przebywających w zwykłych zakładach psychiatrycznych i odwykowych - poprzez ograniczanie ich praw z uwagi na stosowane ograniczenia w stosunku do populacji niebezpiecznych obserwowanych,
niemożnością wykonywania części postanowień sądów o realizacji obserwacji sądowo-psychiatrycznych z uwagi na odmowy wykonywania obserwacji w zakładach do tego niedostosowanych.
2. Obowiązujące rozporządzenie zmieniające rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie wykazu zakładów psychiatrycznych i zakładów leczenia odwykowego przeznaczonych do wykonywania środków zabezpieczających, ich pojemności, zasad kierowania do nich oraz postępowania ze sprawcami w nich umieszczonymi, a także warunków zabezpieczenia tych zakładów, (z dnia 16 kwietnia 2003 r.) określa do chwili obecnej wykaz zakładów realizujących postanowienia sądów o detencji i wskazuje 11 zakładów dysponujących warunkami wzmocnionego zabezpieczenia, które realizują internację wobec niebezpiecznych dla porządku publicznego zaburzonych psychicznie sprawców czynów zabronionych. Wskazuje także jeden zakład dla kobiet, przeznaczony do realizacji tego zadania.
Narastające potrzeby w zakresie konieczności wypełnienia postanowień sądowych o detencji w stosunku do populacji osób zaburzonych psychicznie, które powinny być internowane w zakładzie dysponującym warunkami wzmocnionego zabezpieczenia, nakłada konieczność wskazania i adaptacji do ww. warunków jeszcze jednego oddziału psychiatrycznego. Gotowość taką wyraził Zespół Opieki Zdrowotnej w Dębicy. Adaptacja taka pozwoli na uzyskanie na ten cel dodatkowych i niezbędnych 25 miejsc.
Sądy rejonowe w południowej Polsce aktualnie sygnalizują narastające trudności w płynności realizacji detencji, a uzyskane (po opóźnieniu w realizacji zadania) miejsca w nowo otwartych zakładach, pozwalają jedynie na zabezpieczenie pilnych potrzeb w tym zakresie.
3. Dzięki finansowaniu realizacji zadań, związanych ze zbieraniem danych statystycznych - zgodnie z obowiązującymi formularzami Ministerstwa Zdrowia (Mz/Szp-11b, Mz-15, Mz-16, Mz-17, Mz-30, Mz-29) i realizacji zapisów rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie programu badań statystycznych (zadanie nałożone na Instytut Psychiatrii i Neurologii w Warszawie), możliwe jest dokładne oszacowanie potrzeb i ocen w tym zakresie. Dzięki zbieraniu i systematyzowaniu tych danych, instytucje odpowiedzialne za finansowanie tej sfery ochrony zdrowia, mogą planować na właściwym poziomie skalę wydatków na odpowiednie zapewnienie opieki psychiatrycznej, a także neurologicznej.


III. UZASADNIENIE

Realizacja Programu wymaga finansowania z budżetu Ministra Zdrowia, z uwagi na nałożone aktami prawnymi na Ministra Zdrowia następujące obowiązki:

1. Zgodnie z zapisami ustawy Kodeks postępowania karnego art. 203 § 5, zapewnienie właściwych warunków wykonywania obserwacji sądowo-psychiatrycznych. (pokrycie kosztów adaptacji wybranych oddziałów psychiatrycznych do właściwych warunków wykonywania obserwacji sądowo-psychiatrycznych).
2. Zgodnie z zapisami ustawy Kodeks karny wykonawczy i rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie wykazu zakładów psychiatrycznych i zakładów leczenia odwykowego przeznaczonych do wykonywania środków zabezpieczających, ich pojemności, zasad kierowania do nich oraz postępowania ze sprawcami w nich umieszczonymi, a także warunków zabezpieczenia tych zakładów (pokrycie kosztów adaptacji wybranych oddziałów psychiatrycznych do właściwych warunków wykonywania realizacji środka zabezpieczającego).
3. Zgodnie z zapisami rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie programu badań statystycznych (zapewnienie zbierania danych statystycznych, dotyczących psychiatrycznej i neurologicznej opieki zdrowotnej).


IV. OPIS PROGRAMU

Program Psychiatrycznej Opieki Zdrowotnej obejmuje działania, mające na celu umożliwienie prawidłowej realizacji wykonywania środka zabezpieczającego w wytypowanych zakładach opieki zdrowotnej w Polsce. Zakłada również następujące zadania o charakterze ponadwojewódzkim, a więc zadania wychodzące ponad zapisy ustawy
o ochronie zdrowia psychicznego, obligującej dotychczas wyłącznie władze samorządowe do podejmowania działań na rzecz poprawy opieki w omawianym zakresie.

Do I grupy zadań należą zadania, do realizacji których zobligowany jest Minister Zdrowia w związku z wejściem w życie w roku 2004 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie zakładów psychiatrycznych i zakładów leczenia odwykowego przeznaczonych do wykonywania obserwacji oraz sposobu finansowania obserwacji, a także warunków zabezpieczenia zakładów dla osób pozbawionych wolności. Wynika to z zapisów znowelizowanej w roku 2003 ustawy – Kodeks postępowania karnego i jej art.203 § 5.
Do chwili obecnej żaden szpital psychiatryczny w Polsce nie posiada właściwych warunków do wykonywania obserwacji sądowo-psychiatrycznych wobec populacji osób aresztowanych, skierowanych na te badania, które w opinii sądu, jak i biegłych orzekających ambulatoryjnie powinny być poddane obserwacji w warunkach szpitalnych. Osoby te do chwili obecnej były poddawane obserwacji w zwykłych szpitalach psychiatrycznych. Skutkowało to częstymi ucieczkami osób aresztowanych (niebezpiecznych dla porządku publicznego), popełnianiem niekiedy zbrodni w czasie ucieczki, powodowało także naruszanie praw obywatelskich innych pacjentów szpitali psychiatrycznych poprzez ograniczenie ich swobód.
Obserwacje wobec osób, które wykazują znaczny stopień demoralizacji lub zagrożenia ponowieniem czynu o znacznej społecznej szkodliwości albo co do których zachodzi uzasadniona obawa ucieczki i ukrywania się lub też podejrzanej o popełnienie przestępstwa w zorganizowanej grupie lub związku mającym na celu przestępstwo, wykonywane będą w oddziałach psychiatrycznych zakładów opieki zdrowotnej przy aresztach śledczych lub zakładach karnych.
W kraju dostosowania do warunków wzmocnionego zabezpieczenia wymagać będzie pięć oddziałów psychiatrycznych, które dysponować będą łącznie 75 miejscami dla osób niebezpiecznych, obserwowanych w „cywilnych” zakładach psychiatrycznych.
Do II grupy zadań należy, zgodnie z zapisami ustawy kodeks karny wykonawczy art.201 § 3, zapewnienie prawidłowej realizacji środka zabezpieczającego w warunkach wzmocnionego zabezpieczenia wobec populacji najbardziej niebezpiecznych zaburzonych psychicznie dorosłych sprawców czynów zabronionych. Zadanie to jest już realizowane w części oddziałów psychiatrycznych szpitali psychiatrycznych, ale wychodząc naprzeciw zapotrzebowaniu oraz biorąc pod uwagę niskie koszty adaptacji w szpitalu – Zespole Opieki Zdrowotnej w Dębicy, możliwe będzie uzyskanie dodatkowych 25 łóżek. Pozwoli to na realizację środka zabezpieczającego w warunkach wzmocnionego zabezpieczenia dla populacji województwa podkarpackiego i województw ościennych, zapewniając bezpieczeństwo powszechne na właściwym poziomie.
Dodatkowo zakończenia wymagają inwestycje w zakładach psychiatrycznych w Choroszczy i Jarosławiu.
Ponadto, w zakres realizacji tego zadania wchodzi, zgodnie z ww. rozporządzeniem, finansowanie działalności Krajowej Komisji Psychiatrycznej ds. Środków Zabezpieczających.
Do III grupy zadań należy zapewnienie realizacji zbierania danych statystycznych zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów w sprawie programu badań statystycznych


V. KOSZTORYS

1. Adaptacja oddziałów psychiatrycznych w zakładach, w których realizowane będą obserwacje sądowo-psychiatryczne w warunkach wzmocnionego zabezpieczenia. (ustawa – Kodeks postępowania karnego, art.203 § 5).

Jednostka realizująca program suma wnioskowana uwagi
Wojewódzki Samodzielny Psychiatryczny Zespół Publicznych Zakładów Opieki Zdrowotnej im. Prof. Jana Mazurkiewicza w Pruszkowie

1.260.000 zł

ustawa-kodeks postępowania karnego i rozporządzenie Ministra Zdrowia do art.203 § 5 ustawy Kodeks karny wykonawczy
Szpital Specjalistyczny im. Babińskiego w Krakowie

1.259.000 zł

ustawa-kodeks postępowania karnego i rozporządzenie Ministra Zdrowia do art.203 § 5 ustawy Kodeks karny wykonawczy


Wymienione powyżej zakłady opieki zdrowotnej powinny wyposażyć (tak jak w przypadku wymogów określonych dla realizacji środka zabezpieczającego) oddziały w następujące zabezpieczenia:

- drzwi i okna z urządzeniami uniemożliwiającymi sprawcom czynów zabronionych samowolne opuszczenie oddziału,
- systemy telewizji wewnętrznej, umożliwiającej obserwację drzwi wejściowych, okien zewnętrznych, sal ogólnych, izolatek oraz korytarzy,
- system elektroniczny sygnalizujący niekontrolowane otwarcie drzwi i okien.


W ramach adaptacji konieczna jest przebudowa architektoniczna oddziałów, która umożliwi wydzielenie mniejszych 10-łóżkowych pododdziałów (z uwagi na zdarzające się możliwe zachowania agresywne i bunty), a także zabezpieczenie i przygotowanie terenu rekreacyjnego wraz z odpowiednim ogrodzeniem.

Łącznie 2.519.000 zł. - wydatki inwestycyjne.

2. Adaptacja oddziałów psychiatrycznych w zakładach, w których realizowany będzie środek zabezpieczający w warunkach wzmocnionego zabezpieczenia. Adaptacja obejmuje dostosowanie oddziałów do wymogów wykonywania tego środka.

Jednostka realizująca program suma wnioskowana uwagi
Specjalistyczny Psychiatryczny Zespół Opieki Zdrowotnej im. Prof. A. Kępińskiego w Jarosławiu

700.000 zł

ustawa Kodeks karny wykonawczy
Samodzielny Publiczny Psychiatryczny Zakład Opieki Zdrowotnej w Choroszczy

1.100.000 zł

ustawa Kodeks karny wykonawczy
Zespół Opieki Zdrowotnej w Dębicy

1.181.000 zł

ustawa Kodeks karny wykonawczy


Ujęte w tej grupie zakłady opieki zdrowotnej powinny wyposażyć swoje oddziały w zabezpieczenia analogiczne do zabezpieczeń dla realizacji obserwacji sądowo-psychiatrycznych.

Łącznie – 2. 981. 000 zł wydatki inwestycyjne

Wydatki bieżące 290.000 zł. – działalność Krajowej Komisji Psychiatrycznej ds. Środków Zabezpieczających.

3. Realizacja przez Instytut Psychiatrii i Neurologii w Warszawie zadań nałożonych zapisami ustawy o statystyce publicznej.

Wydatki bieżące 210.000 zł.

VI. REALIZATORZY PROGRAMU

1. Wojewódzki Samodzielny Psychiatryczny Zespół Publicznych Zakładów Opieki Zdrowotnej im. Prof. Jana Mazurkiewicza w Pruszkowie,
2. Szpital Specjalistyczny im. Babińskiego w Krakowie,
3. Specjalistyczny Psychiatryczny Zespół Opieki Zdrowotnej im. A. Kępińskiego w Jarosławiu,
4. Samodzielny Publiczny Psychiatryczny Zakład Opieki Zdrowotnej w Choroszczy,
5. Zespół Opieki Zdrowotnej w Dębicy,
6. Instytut Psychiatrii i Neurologii w Warszawie.


VII. HARMONOGRAM REALIZACJI ZADAŃ

Realizacja zadań inwestycyjnych, dotyczących adaptacji oddziałów psychiatrycznych do wykonywania obserwacji sądowo-psychiatrycznych oraz adaptacji oddziałów do wykonywania środka zabezpieczającego w warunkach wzmocnionego zabezpieczenia obejmuje okres kwiecień – grudzień 2004.

VIII. UZASADNIENIE MOŻLIWOŚCI PRZEPROWADZENIA PROGRAMU.

Program na rok 2004 stanowi kontynuację zadań określonych w aktach wykonawczych do wymienionych powyżej ustaw. Wskazani w Programie realizatorzy zadań dysponują odpowiednim zapleczem w postaci specjalnie przystosowanych i wyposażonych oddziałów szpitalnych. Te jednostki, w których w roku bieżącym przeprowadzona zostanie adaptacja pomieszczeń do realizacji środka zabezpieczającego i do prowadzenia obserwacji sądowo-psychiatrycznych, w latach następnych będą mogły wykonywać te zadania.


Załączniki do dokumentu :


Wersja do drukuPowrót


Artykuł przeczytało osób: 4036

Patronaty
E-zdrowie
Inspektorat Sanitarny
Rada
BIP
© 2011 Ministerstwo Zdrowia
© 2002-2011 Platforma Activeweb Medical Solutions